Uluslararası Yaratıcı Kültür Endüstrileri ve Yükseköğretim Semineri Gerçekleşti

Üniversitemiz Yaratıcı Kültür Endüstrileri Araştırma ve Uygulama Merkezi (YAKEM) tarafından 12-13 Ekim 2017 tarihlerinde “Yaratıcı Kültür Endüstrileri ve Yükseköğretim Semineri” gerçekleştirildi.

Seminerin açılış konuşmasını yapan Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Kadir Varoğlu, üniversite-sanayi işbirliğinin önemini ve yaratıcı kültür endüstrilerin bu işbirliğindeki rolüne vurgu yaptı.  İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Özcan Yağcı, yaratıcı kültür endüstrilerinin iletişim formasyonuyla olan güçlü bağının altını çizdi. YAKEM Müdürü Prof. Dr. Ahmet Tolungüç, seminerin aynı zamanda Yaratıcı Kültür Endüstrileri Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin kuruluşunun birinci yılına denk gelmesinin verdiği memnuniyeti dile getirirken, Merkez bünyesinde gerçekleştirilecek disiplinlerarası çalışmaların kurum içi ve kurum dışı paydaşlar açısından kazanç sağlayıcı olabileceğine dikkat çekti.

 

Türkiye’nin yanı sıra, İngiltere ve Slovenya gibi yaratıcı kültür endüstrileri alanında önemli bir birikime sahip ülkelerin, alanında öncü kuruluşlarından akademisyenlerin, öğrencilerin katılımı ile iki gün süren seminerde, yaratıcı bireylerin kendi alanlarındaki kültürel, sosyal ve ekonomik engeller ile bas edebilmek için yaratıcı kültürel içeriklerle ilgili yetenek ve kapasitelerini nasıl geliştirebileceklerine ışık tutulmaya çalışıldı. Ülkemizde yaygınlaşmaya başlayan yaratıcı endüstriler düşüncesinin bağımsız ve kendi kendine yeten bireyler yetiştirme amacıyla eğitime yönelmesi, dolayısıyla yükseköğretimin yaratıcı kültür endüstrileri üzerine tartışmaların odağına yerleşmesi seminerin temel bakış açısını oluşturdu.

 

Seminerde yaratıcılık, yenilikçilik, girişimcilik, kültür endüstrisi gibi temel kavramsal ve kuramsal çerçeve ele alınarak; yaratıcı sektör, yaratıcı ekosistem, yaratıcı girişimcilik konuları yükseköğretim ekseninde tartışıldı. Seminerin ilk günündeki sabah oturumlarında İngiltere Abertay Üniversitesi’nden Prof. Dr. Khalid Hafeez Yaratıcı Endüstrilerin Yayılım Etkilerini Ölçme ve Dr. Nuno Arroteia Yaratıcı Büyüme- Küresel Tedarik Zincirleri Bölgesel Oluşumların Büyümesine Nasıl Katkı Sağlayabilir? başlıklı bildirilerini sundular. Öğleden sonraki oturumlarda ise Başkent Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Teknoloji ve Bilgi Yönetimi Bölüm Başkanı Doç. Dr. Okan Yeloğlu Yaratıcı Endüstriler İçin Yükseköğretim Sektör Etkileşimi: Ne Yapıldı, Ne Yapılıyor ve Ne Yapılmalı?,  Slovenya Primorska Üniversitesi Tasarım Fakültesi’nden Doç. Dr. Jordan Berginc Yaratıcı Kültür Endüstrilerinin Kolaylaştırıcısı Olarak Girişimcilik: Slovenya’dan Tasarımcıların Eğitiminde En İyi Uygulamalar başlıklı bildirileriyle özgün süreç ve örnekleri seminere taşıdılar. Prof. Dr. Ahmet Tolungüç, Doç. Dr. Senem Gençtürk Hızal, Yard. Doç. Dr. Nihan G. Işıkman, Dr. Erman Demir YAKEM tarafından Kasım 2016’dan itibaren Başkent Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi kapsamında yürütülen Başkent Üniversitesi Yaratıcılık Ekosistemi projesinin çıktılarını bildirileriyle paylaştılar. Londra Üniversitesi Yaratıcı ve Kültürel Girişimcilik Enstitüsü’nden Dr. Aleksandar Brkić, Yükseköğretimin İkilemi: Sanat ve Yaratıcılık Yönetilmeli mi?, Başkent Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Füsun Eyidoğan Yaratıcı ve Girişimci Yükseköğretim başlıklı bildirileriyle yükseköğretim ve yaratıcı kültür endüstrileri ekseninde neler yapılabileceğini tartışmaya açtılar.

 

Seminerin ikinci günü öğleden önce oturumunda uluslararası yaratıcı kültür endüstrilerinin değerlendirildiği, özellikle Türkiye’nin bu bağlamdaki gelişme potansiyeli, Türkiye ile İngiltere, Slovenya gibi uluslararası boyutta bireysel ve kurumsal işbirlikleri olanaklarının tartışıldığı yuvarlak masa toplantısı gerçekleştirildi. Seminer konuşmacılarının yanı sıra yuvarlak masa toplantısına Ankara Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı gibi çeşitli kurumlardan katılımcılar da ilgi göstererek katkı sağladı.

 

Yaratıcı kültür endüstrilerinin önemli ve yükselen bileşenlerinden biri olan müzecilik, seminerin ikinci gününün son etkinliği olarak Gökyay Vakfı Satranç Müzesi saha ziyareti ile yerinde incelendi ve Müze Müdürü Binnur Ucakhan’dan müze ile ilgili bilgiler alındı. Böylelikle Türkiye’de yaratıcı kültür endüstrisinin işleyişi ve girişimcilik, özgün bir örnek bağlamında değerlendirilebildi.

 

Başkent Üniversitesi Yaratıcılık Ekosistemi

Başkent Üniversitesi Yaratıcılık Ekosistemi

Bireysel yaratıcılık ve yeteneği barındırarak fikri mülkiyete dayalı biçimde istihdam yaratan yaratıcı endüstriler, başlangıçta işletme ve ekonomi alan yazınında geniş yer tutarken, teknolojik gelişmeler, yöndeşme ve endüstrilerin kesişmesi gibi süreçler sonucunda yaratıcılık ve yenilikçilik kavramlarının medya, sanat, kültür bağlamında farklı bakış açıları ve disiplinlerle çalışılması ihtiyacı zorunluluk haline getirmiştir.

Bu proje, Başkent Üniversitesi akademik ve idari birimlerinde yaratıcılık ve yenilik kavramlarına ilişkin yaklaşımların ve farklı bakış açılarının ortaya çıkarılması; buna ilişkin bir anlam haritasının oluşturulmasını konu edinmektedir. Buna bağlı olarak proje ile Başkent Üniversitesi kapsamında yaratıcı endüstriler alanına ilişkin destek ve altyapıya katkı sağlanması hedeflenmektedir.

Yaratıcı endüstriler, yaratıcılık ve yenilik kavramları bu proje kapsamında üçüncü nesil üniversite kavrayışı içerisinde ele alınmaktadır. Bu araştırmanın Başkent Üniversitesi özelinde yürütülmesi, akademik bilgi üretiminin yanı sıra yenilik ve yaratıcılık kavramlarının nitel araştırma yaklaşımıyla ele alınması yoluyla girişimci ve yenilikçi üniversite endeks çalışmalarının metodolojik temellerine ve pratik uygulamasına özgün katkı sağlamayı hedeflemektedir. Bununla birlikte, projenin Başkent Üniversitesindeki paydaşların yenilik ve yaratıcılık kavramlarına yönelik örtük bilgisini ve bu kavramlara ilişkin anlamlandırma pratiklerini ortaya çıkararak Üniversitenin stratejik hedeflerinin gerçekçi eylemlere dönüşmesi adına gereken bilgi birikimine de katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca, proje modelinin farklı kurumlara uyarlanması ile araştırmanın yaygınlaştırılarak yeni araştırmalara Başkent Üniversitesi olarak öncülük edilmesi umulmaktadır.

Projenin temel amacı Başkent Üniversitesi Stratejik Planındaki üçüncü nesil üniversite hedefine dönük potansiyeli desteklemektir. Bu amacı gerçekleştirmek için;

  • Başkent Üniversitesi yaratıcılık topoğrafyasını belirlemek,
  • Araştırmacı topluluğunun yenilik ve yaratıcılık kavramlarına ilişkin anlamlandırma pratiklerini ve örüntüleri ortaya çıkarmak,
  • Başkent Üniversitesi özelinde yenilik ve yaratıcılık üzerine akademik topluluğun deneyimlerini ortaya çıkarmak,
  • Başkent Üniversitesi bünyesindeki akademik birimlerinin yenilik ve yaratıcılık kavramlarına yaklaşımlarını, disipliner formasyonların etkisini incelemek ve bunlar ışığında multidisipliner çalışma imkânlarına ilişkin çıkarımlarda ve önerilerde bulunmak,
  • Gündelik hayatın farklı pratiklerinde yaratıcılık ve yenilikçilik hedeflerini destekleyen / engelleyen temaları ortaya çıkarmak,
  • Başkent Üniversitesi Yaratıcı ve Kültür Endüstrileri Araştırma ve Uygulama Merkezine ilişkin bakış açılarını, beklenti ve olası işbirliği olanakları ortaya çıkarmak,
  • Uluslararası alanda Yaratıcı Endüstriler veya Kültür Endüstrileri alanında uzmanlaşmış kurum ve kuruluşların yapılanmasını incelemek, araştırma sonuçları üzerine konu uzmanları ile derinlemesine görüşmeler yapmak, işbirliği imkânlarını değerlendirmek ve deneyim paylaşmak,
  • Araştırma çıktılarının ulusal ve uluslararası akademik topluluk ile paylaşmak, yenilik ve yaratıcılık kavramlarına ilişkin alan yazına katkı sağlamak,
  • Türkiye’de bu konuya ilişkin yapılacak çalışmalara yol göstermek ve yeni çalışma alanlarına işaret etmek belirlenen diğer amaçlardır.

Onuncu Kalkınma Planı çerçevesinde ve Başkent Üniversitesi 2016-2023 Stratejik Planında yer alan üçüncü nesil girişimci ve yenilikçi üniversite hedefine ulaşmak için atılan stratejik adımlar üniversite ikliminde yaratıcılık ve yenilik kavramlarının öneminin anlaşılmasını da gerekli kılıyor.

Kalkınma Bakanlığı, TUBİTAK ve Avrupa Birliği Horizon 2020 kaynaklı projelerde yaratıcılık kapasitesinin geliştirilmesi konusuna artan düzeyde önem veriliyor. Başkent Üniversitesi Yaratıcı Kültür Endüstrileri Araştırma ve Uygulama Merkezinin kurulması ile bu bağlamda önemli bir adım atıldı.

Türkiye’de içinde bulunduğumuz yıllarda yaygınlaşmaya başlayan yaratıcı endüstriler düşüncesinin bağımsız ve kendi kendine yeten bireyler yetiştirme amacıyla eğitime yöneleceği iddia edilebilir. Bu iddianın gerçekleşmesi durumda yükseköğretimin kültürel ve yaratıcı endüstriler üzerine tartışmaların odağına yerleşmesi kaçınılmaz hale gelecektir.

Bu çerçevede değerlendirildiğinde artık iyice işlevselliğini yitirmiş bulunan geleneksel bazı eğitim alanlarının çok daha etkili bir eğitim modeline sahip olabilecekleri düşünülmektedir. Başkent Üniversitesi çeşitli fakültelerindeki bölümleri ve sahip olduğu olanaklarla bu yeni üniversite vizyonuna geçiş girişimlerini sınamak açısından oldukça elverişli bir ortama sahip bulunmaktadır.

Bu bağlamda multidisipliner çalışmaların gerçekleşmesi ve üniversite girişimci kapasitesine etki edecek yaratıcı etkileşimlerin üretilmesi bu araştırmanın ilgi alanındaki önemli bir konu başlığı haline gelmektedir. Bu proje ile yenilik ve yaratıcılık kavramlarının bağlamsal analizi gerçekleştirilerek Başkent Üniversitesi özelinde söz konusu küresel değişimlerin yakalanması için mevcut potansiyelin belirlenmesine katkı yapılacağı değerlendirilmektedir.